Türkiye’ye giriş yasağı, yabancının belirli süreyle ülkeye kabul edilmemesine yönelik ayrı bir idari işlemdir. Sınır dışı kararıyla bağlantılı olabilir ancak aynı şey değildir. Yabancı Türkiye dışında bulunurken de kamu düzeni, kamu güvenliği veya kamu sağlığı gerekçeleriyle giriş yasağı gündeme gelebilir. Bu nedenle pasaportta vize bulunması veya vize muafiyetine tabi olunması, geçerli bir giriş yasağı varsa tek başına ülkeye giriş hakkı sağlamaz.
Giriş yasağı hangi hukuki temele dayanır?
6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun 9. maddesi ile uygulama yönetmeliği giriş yasağının temelini oluşturur. Kamu düzeni veya kamu güvenliği ya da kamu sağlığı bakımından Türkiye’de bulunması sakıncalı görülen yabancılar hakkında Göç İdaresi Başkanlığı giriş yasağı kararı alabilir. Türkiye’deyken hakkında sınır dışı kararı alınan kişiler bakımından da Başkanlık veya yetkili valilikler giriş yasağı tesis edebilir.
Giriş yasağı ne kadar süreyle konulabilir?
Genel sistemde giriş yasağı en fazla beş yıl süreyle alınır. Beş yıllık sürenin sonunda kamu düzeni veya kamu güvenliği bakımından ciddi tehdit devam ediyorsa süre mevzuattaki sınırlar içinde uzatılabilir. Aynı gerekçeye dayalı toplam yasak süresi bakımından üst sınır bulunur. Yasağın süresi olayın niteliğine, ihlalin ağırlığına ve yabancının kişisel durumuna göre değerlendirilmelidir.
Vize veya ikamet ihlali her zaman giriş yasağı doğurur mu?
Hayır. Yasal kalış süresinin ihlal edilmesi bakımından ihlalin süresi, yabancının kendiliğinden çıkış yapması, para cezasını ödemesi ve hakkında sınır dışı kararı alınıp alınmadığı önemlidir. Göç İdaresi bazı kısa ihlallerde para cezası ödenerek çıkış yapılması halinde giriş yasağı uygulanmamasına imkan tanıyan idari kurallar yayımlar. Buna karşılık uzun ihlaller veya sınır dışı kararıyla sonuçlanan durumlar daha ağır sonuç doğurabilir.
Sınır dışı kararı ile giriş yasağı arasındaki fark nedir?
Sınır dışı kararı, yabancının Türkiye’den çıkarılmasına yöneliktir. Giriş yasağı ise yabancının gelecekte belirli süre Türkiye’ye yeniden girmesini engeller. Bir kişi hakkında iki işlem birlikte bulunabileceği gibi yalnız giriş yasağı bulunması da mümkündür. Bu ayrım başvuru yolunun ve talebin doğru belirlenmesi için önemlidir.
Tahdit kodu nedir?
Tahdit kodları, yabancının göç ve güvenlik kayıtlarında belirli bir olay, ihlal, risk veya idari işlemle ilişkilendirilmesini sağlayan kayıt sisteminin parçasıdır. Her tahdit kodu aynı sonucu doğurmaz. Bazıları giriş yasağıyla, bazıları ön izin veya özel incelemeyle, bazıları ise borç veya masraf kaydıyla bağlantılı olabilir. Kodun yalnız adı değil, hangi somut olaya ve hangi hukuki yetkiye dayandığı incelenmelidir.
Giriş yasağı tebliğ edilmek zorunda mıdır?
Mevzuat giriş yasağı ve ön izin şartının yabancıya bildirilmesine ilişkin usuller düzenler. Yabancı Türkiye’deyse valilik, çıkış işlemi sırasında sınır kapısı veya vize ve izin başvurularında dış temsilcilikler tebligat sürecinde rol alabilir. Uygulamada kişi bazen giriş yapmak isterken kaydı öğrenebilir. Bu durumda kararın dayanağının ve süresinin yazılı olarak temin edilmesi önemlidir.
Giriş yasağı kaldırılabilir mi?
Göç İdaresi gerekli gördüğünde sürenin dolmasını beklemeden giriş yasağını kaldırabilir veya yasak devam ederken yabancının belirli süre için Türkiye’ye girişine izin verebilir. Aile birliği, sağlık, eğitim, iş veya diğer insani nedenler başvuruda ileri sürülebilir ancak bunlar otomatik kaldırma sebebi değildir. Somut olayın gerekçesi ile kamu düzeni değerlendirmesi birlikte incelenir.
Meşruhatlı vize ne işe yarar?
Giriş yasağı bulunan yabancı, vize muafiyetine tabi olsa dahi Türkiye’ye gelmek için dış temsilcilik üzerinden özel meşruhatlı vize başvurusu yapmak zorunda kalabilir. Bu vize, giriş yasağının her durumda tamamen silindiği anlamına gelmez. Belirli bir amaç ve süre için giriş izni verilmesi söz konusu olabilir. Başvurunun aile birleşimi, sağlık veya başka bir haklı nedene dayandığı belgelerle gösterilmelidir.
Giriş yasağına karşı hangi yollar kullanılabilir?
Kararın gerekçesine, makamına ve tebliğ durumuna göre idari başvuru ve idari yargı yolu değerlendirilebilir. Tahdit kodunun kaldırılması, giriş yasağının iptali veya belirli süre giriş izni talebi birbirinden farklı taleplerdir. Dilekçenin bu ayrımı açıkça kurması gerekir.
Dosyada hangi belgeler önemlidir?
- Giriş yasağı veya tahdit kaydına ilişkin tebliğ ve belgeler
- Türkiye’ye giriş çıkış dökümü
- Vize, ikamet ve çalışma izinleri
- İhlal nedeniyle ödenen harç ve para cezaları
- Aile, sağlık, eğitim veya iş bağını gösteren belgeler
- Sınır dışı kararı varsa karar ve dava evrakı
Giriş yasağında ilk yapılması gereken kodun adını öğrenmek değil, yasak kararının hangi olaya, hangi süreye ve hangi hukuki yetkiye dayandığını tespit etmektir.
Av. Mehmet Uğur BABUŞCU
Sık Sorulan Sorular
Giriş yasağı ile deport aynı şey mi?
Hayır. Deport ülkeyi terk ettirme, giriş yasağı ise gelecekte yeniden girişi engelleme işlemidir.
Giriş yasağı varken vize muafiyeti kullanılabilir mi?
Hayır. Yasağın etkisi vize muafiyetinden bağımsızdır ve özel izin gerekebilir.
Giriş yasağı beş yıldan uzun olabilir mi?
Ciddi kamu düzeni veya güvenliği tehdidi halinde mevzuattaki koşullarla uzatma mümkündür.
Tahdit kodu mutlaka giriş yasağı mıdır?
Hayır. Kodun hukuki sonucu türüne ve dayanağına göre değişir.